۱۳۹۴ چهارشنبه ۲۳ ارديبهشت  - 2015 5 Wednesday
آرشیو خبر آمار بازدید: 717 کد مطلب: 1657  

به مناسبت 16 آذرماه/سعید یوسفی

۱۳۹۳ شنبه ۱۵ آذر ساعت 17:29
*سعید یوسفی

به مناسبت فرا رسیدن 16 آذر روز دانشجو "رسالت وزارت علوم : توسعه دانشگاه های پردانشمند" به قلم سعید یوسفی مهمترین رسالت انسان تعلیم و تربیت همراه با تهذیب نفس و حرکت در مسیر انبیای الهی است و در این میان تولید علم و حفظ جایگاه علمی کشور مهمترین رسالت وزارت علوم است و برای دستیابی به این هدف باید دانشگاه ها مامنی امن و بستری مناسب برای نیل به خودکفایی علمی باشند . رسیدن به این جایگاه به اسانی امکان پذیر نیست و نیازمند کار و تلاش مضاعف استادان و دانشجویان است . آنها باید با جدیت لازم دانشگاه را دانشگاه کنند و برای اعتلای کشور و استقلال علمی و اقتصادی آن جهادی علمی داشته باشند . رهبر معظم انقلاب اسلامی در دیدار اخیر صدها نفر از استادان دانشگاهها (چهارشنبه - 11 تیر) در این باره با تأکید بر اهمیت «تداوم جدی، پر شتاب و همه جانبه‌ی نهضت علمی» بعنوان عامل اصلی شکل دهنده سرنوشت آینده ایران و جهان اسلام ، چنین می فرمایند :" تحقق این هدف مهم، نیازمند فعالیت و مدیریت جهادی کسانی است که عاشق پیشرفت میهن و ملت هستند." لزوم کُند و متوقف نشدن حرکت علمی کشور و ادامه آن با حرکتی پرشتاب تر و مضاعف، اولین نکته ای بود که رهبر انقلاب اسلامی مطرح کردند. ایشان توجه مسئولان به شرکتهای دانش بنیان را از عوامل مؤثر در پیوند «علم و صنعت و کشاورزی» خواندند و افزودند: شرکت هایی که با استانداردها و شاخصه های لازم، حقیقتاً دانش بنیان هستند می توانند در تداوم نهضت علمی، نقش مهمی ایفا کنند. خوشبختانه نظام جمهوری اسلامی ایران در عرصه های علمی و تولید علم پیشرفت مطلوبی دارد و نهضت پایان ناپذیری را برای پیشرفت علمی ایران می توان ترسیم کرد. پیشرفت ها و توسعه علمی در ایران پس از پیروی انقلاب شکوهمند اسلامی ، برترین نشان و دستاورد محسوب می شود که دارای دو ویژگی تغییر جهت توسعه و افزایش سرعت و شتاب علمی می باشد. پیروزی انقلاب اسلامی باعث شده است ایران در توسعه علمی ؛ خوداتکا باشد و امروزه در مرز پیشرفت های علمی است و تنها استفاده کننده از سفره علمی جهان نیست بلکه به تولیدکننده علمی تبدیل شده است و نرخ رشد علی حتی بیشتر از میانگین جهانی است. خوشبختانه پیروزی انقلاب اسلامی ؛ فاصله و گسست میان تحولات علمی ایران زمین با گذشته تمدن ساز و درخشان را از بین برد. امروزه در ایران معاونت علمی و فناوری شکل گرفته است و آینده شناسی پیشرفت های علمی ایران نشان می دهد که پیشرفت علمی کشور مبتنی بر دانش بومی و هویت ایرانی و اسلامی خواهد بود و باید به تدوین الگوی پیشرفت اسلامی - ایرانی توام با عدالت منجر شود. مهم ترین رسالت نهادهای علمی نیز این است که دانشگاههای "پردانشمند" را ایجاد و تقویت کنند در ان صورت می توان همه تهدیدها را به فرصت تبدیل کرد. همچنین همگرایی حوزه های علمیه با دانشگاه های اسلامی و بومی سازی علوم انسانی در کشور باید نهادینه شود. افتخار علمی ایران زمانی است كه اندیشه های ایرانی و اسلامی با هم جمع شود و اهداف والای انسانی را در اولویت قرار دهد. توسعه «علم و فناوری و نخبه پروری» از اولویت‌های اساسی برنامه‌ریزی توسعه مطلوب است و تشکیل چرخه کامل و بهم پیوسته انواع دانش های مورد نیاز کشور هم ضروری محسوب می شود و زمینه ساز تحرک و پیشرفت پایان ناپذیر در همه رشته های علمی خواهد شد. افتخار ایرانیان در پیشرفت‌های علمی در زمینه های هسته ای، سلول‌های بنیادی، نانو، فناوری زیست محیطی و دیگر عرصه ها باید تکمیل شود و برای تکمیل و تعمیم این پیشرفتها به همه رشته ها، باید یک چرخه و منظومه علمی به هم پیوسته ایجاد شود. این رویکرد یک تکلیف اسلامی و ایرانی است و خدمتی مقدس به همه جامعه بشریت محسوب می شود. نقشه جامع علمی هم ترسیم کننده بخش مهمی از نیازهای علمی کشور است.البته جهت پیشرفت علمی هم در ایران متفاوت از همتاهای غربی یا شرقی است. هدف نظام اسلامی از پیشرفت علمی مغایر با اهداف غربی ها و توام با اخلاق و ایمان و حقوق مردم است و جهت انسانی دارد. به همین خاطر پیشرفت علمی و دانش محور ایران اسلامی ، عالی ترین و برترین دستاورد انقلاب شکوهمند اسلامی محسوب می شود که پیشرفت همه عرصه های اقتصادی ، اجتماعی و انسانی و فرهنگی از نتایج آن است. تولیدات علمی ایران به ویژه در حدود دو دهه اخیر بالاترین میزان را در جهان داشته است. جمهوری اسلامی ایران امروزه در مباحث و رشته های هسته ای، دفاعی، ماهواره ای، سلول های بنیادین و بیوتکنولوژی رشد چشمگیری دارد. شاخص دیگر توسعه علمی هم گسترش دانشگاههاو مراکز آموزش عالی است و هم اکنون بیش از 30 درصد از جمعیت كشور زیرپوشش آموزش عالی قرار گرفته‌اند. تقاضای آموزش عالی با ظرفیت عرضه به تعادل رسیده است. مطابق اعلام مراکز معتبر دنیا رشد علمی ایران 11 برابر رشد جهانی بوده است. البته این رشد علمی به این معنی نیست که ما توانسته ایم فاصله موجود میان روند تولید علم در ایران نسبت به دنیا را طی کنیم و باید این فاصله موجود با جهش های متعدد پر شود. اما ایران توانایی رسیدن به نقطه مطلوب در عرصه تولید علم و توسعه علمی را دارد و اجرای نقشه جامع علمی کشور می تواند به تحقق آن کمک کند. باید در این زمینه تلاش و برنامه ریزی شود. به خاطر رشد جمهوری اسلامی در فناورهای علمی و تکنولوژی های جدید است که دشمنان هر روز دنبال بهانه جویی و اعمال فشار بیشتر علیه ما هستند و ترور دانشمندان فقید هسته ای جمهوری اسلامی ایران از این قبیل است. این اقدام دشمنان تلاشی برای بر هم زدن فضای مناسب رشد علمی در کشور بود اما بدانندکه امروز جامعه علمی ما متحول شده است. پیشرفت های خوب کشور در دو بخش هوافضا و انرژی هسته ای نشان داد که جامعه جهانی باید ایران را در جمع باشگاه های برترین های علمی ، قبول و باور کند. پیشرفت های اخیر ایران در زمینه فضایی نظیر پرتاب ماهواره و یا ساخت موشکهای ماهواره بر، بسیار حیرت انگیز است و از آن مهمتر اینکه ایران این تکنولوژی را خود به تنهایی کسب کرده است. و دنیا واقف است که نهضت علمی ایران پایان پذیر نیست و ادامه خواهد داشت. یافته های علمی در ایران سال های گذشته یازده برابر سریعتر از میانگین جهانی رشد کرده است که سریعترین روند رشد علمی در میان همه کشورهای جهان به شمار می رود. رشد علمی ایران ده بار سریعتر از هر کشور دیگری در جهان است. توسعه کرسی های نظریه پردازی هم ؛ نهضت توسعه علمی را تقویت می کند و زمینه مساعد برای مشارکت جدی دانش پژوهان در توسعه نهضت تولید علم، نظریه پردازی و نقد علمی و سوق دادن فعالیتهای علمی دانش پژوهان به سمت پاسخگویی به نیازهای جامعه و سند چشم انداز بیست ساله فراهم می شود. آینده توسعه علمی کشور باید هدفمند شود و سرعت و شتاب پیشرفت های علمی بیشتر شود. خوشبختانه امروز ایران اسلامی صاحب نقشه جامع علمی شده است که شامل راهبردها و اقدامات ملی توسعه علم و فناوری با 11 راهبرد کلان است. انسجام بخشیدن به ساختارها و نهادهای علم و فناوری و هماهنگ سازی نظام تعلیم و تربیت در مراحل سیاستگذاری و برنامه ریزی کلان ، توسعه و تعمیق مولفه های فرهنگی، اجتماعی و سیاسی برای توجه به علم به منزله یکی از گفتمان های اصلی جامعه و ایجاد فضای مساعد و محیط بالنده، شکوفا و مولد علم و فناوری برمبنای آموزه های اسلامی، ایفای نقش موثر چرخه علم، فناوری و نوآوری برای توسعه و تحقق اقتصاد دانش بنیان از جمله این راهبردها اعلام شده است. ایفای نقش موثر چرخه علم، فناوری و نوآوری برای توسعه و تحقق اقتصاد دانش بنیان- نهادینه کردن مدیریت دانش و ابتنای مدیریت جامعه بر دانش به ویژه دانش بومی- نهادینه کردن نگرش اسلامی به علم و تسریع در فرآیندهای اسلامی شدن نهادهای آموزشی به منظور تمدن سازی - تحول و نوسازی در نظام آموزشی اعم از آموزش و پرورش و آموزش عالی و حرکت در مسیر تحقق عدالت آموزشی هم از راهبردهای کلان نقشه جامع علمی کشور محسوب می شود. جهت دهی آموزش، پژوهش، فناوری؛ و نوآوری به سمت حل مشکلات و رفع نیازهای واقعی و اقتضائات کشور و نوآوری در مرزهای دانش برای تحقق مرجعیت علمی ؛ تربیت و توانمندسازی سرمایه انسانی با تاکید بر پرورش انسان های متقی و شایسته، کارآفرین، خودباور، خلاق، نوآور و توانا در نقش عامل اصلی توسعه علم، فناوری و نوآوری در کشور متناسب با ارزش های اسلامی و نیازهای جامعه ؛تعامل فعال و اثرگذار با کشورهای دیگر به ویژه کشورهای منطقه و جهان اسلام - ارتقای کمی و کیفی در علوم انسانی، معارف اسلامی و هنر براساس مبانی دینی- توسعه، تعمیق و تقویت آموزش، پژوهش، فناوری و نوآوری در حوزه علوم پزشکی و سلامت و همچنین علوم فنی و مهندسی و علوم پایه هم از راهبردهای کلان کشورمان اعلام شده است. راهبرد كلان نقشه جامع علمی کشور شامل ایفای نقش موثرتر چرخه علم و فناوری و نوآوری در اقتصاد و ایجاد ساز و كار تسهیل كننده فرایند تولید؛ انتقال ؛ جذب ؛ نشر و عرضه تقاضای علم و فناوری و توسعه زیرساخت های رقابت پذیری تولیدات فناوری و خدمات و محصولات است. تسهیل راه اندازی شركت های دانش بنیان و رفع موانع استقرار آنها در شهرها ؛ ساماندهی فن بازارهای تخصصی ؛ حمایت از مراكز ارایه خدمات پشتیبان ایده تا بازار؛ حمایت همه جانبه از شركت های دانش بنیان و پارك های علم وفناوری و تدوین ساز وكارهای تشویق دانشگاه ها و پژوهشگاه ها برای ایجاد انتفاع برای دانشگاه ها و محققان نیز از دیگر بخش های این راهبرد است. افزایش نقش علم و فناوری در توانمندسازی بخش های تولیدی و صنعتی و خدمات تخصصی و عمومی و ارتقای بهره وری و اقدامات ملی متناظر شامل حمایت از سرمایه گذاری بنگاه های اقتصادی و تجاری سازی علم و فناوری ؛ الزام دستگاه ها به بهره گیری از دستاوردهای علمی و فناوری و حمایت از بازارسازی برای محصولات نوآورانه از موارد مطرح شده در نقشه جامع علمی کشور است. باید به جایی برسیم که اندشمندان دنیا روزانه منتظر یک حرف جدید از ایران باشند. باید ایران را به عنوان یک الگوی متعالی از اندیشه‌های متعالی و برنامه ریزی‌های انسانی و عمل انقلابی تبدیل کنیم. ایران دارای یک توانمندی و ظرفیت تئوری و فرهنگی است که می‌تواند جهان را بگیرد. امیدواریم به زودی ایران به مرجع نظری و اندیشه و برنامه ریزی و مدیریت جهانی تبدیل شود. در این میان یکی از لازمه های دست یابی به دانشگاه پردانشمند دوری از فضای التهاب و سیاست زدگی است . البته کسی چنین باور ندارد که دانشجو و استاد نباید سیاسی باشند بلکه باید دانشگاه ها ابزار جناح های سیاسی نباشند .امام راحل در این خصوص می فرمایند : " اگر آرامش در دانشگاه و در محیط های تعلیمی نباشد ، چطور امکان دارد که متفکران افکار خودشان را به جوانان ما صادر کنند و مغزهای آنها را متفکر و متخصص با بیاورند ". دانشجو باید ضمن اینکه اظهار نظر می کند باید اجازه ندهد دانشگاه به باشگاه تشکل های سیاسی تبدیل شود . رهبر معظم انقلاب اسلامی حضرت امام خامنه ای (مدظله العالی) تبدیل دانشگاهها به باشگاههای سیاسی را سهم مهلک حرکت علمی کشور خوانده اند و خاطرنشان کرده اند: متأسفانه در دوره ای شاهد این پدیده زیان بار بودیم. بنابراین باید هوشیار بود و با مسئولیت پذیری مسیر توسعه علمی و فرهنگی کشور را با سرعت و شتاب برنامه ریزی شده ادامه داد و به رسالت وزارت علوم که همانا توسعه دانشگاه های پردانشمند است کمک کرد .


مرادي : با سلام آقاي يوسفي نوشتار شما را خواندم خيلي جامع بود با شما موافقم . مهمترين ماموريت وزارت علوم بايد توسعه علم و نوآوري بوده و با برنامه ريزي دقيق، زمينه ساز توسعه و روند توليدات علم و فناوري در كشور باشد.اميدوارم اين وزارتخانه که متولي دانشگاه هاي کشور است جولانگاه افراد سياسي و احزاب نباشد.
نظر شما
نام :
پست الکترونیکی :
نظر شما :