۱۳۹۳ جمعه ۳۰ آبان  - 2014 11 Friday
آرشیو خبر آمار بازدید: 661 کد مطلب: 807  

به بهانه 5مرداد روز نمازجمعه

5 مرداد 1358 هجری شمسی برابر با 3رمضان 1399هجری قمری ،نمازجمعه به عنوان اجتماع بزرگ و وحدت آفرین مردم به فرمان بزرگ مرد تاریخ حضرت آیت الله العظمی امام خمینی(ره) در جامعه اسلامی ایران احیا شد و آیت الله طالقانی ابوذر زمان نخستین امام جمعه تهران لقب گرفت و اولین نمازجمعه را اقامه کرد.
۱۳۹۲ پنج شنبه ۳ مرداد ساعت 14:41






اجتماع وحدت بخش و دشمن شکن

5 مرداد 1358 هجری شمسی برابر با 3رمضان 1399هجری قمری ،نمازجمعه به عنوان اجتماع بزرگ  و وحدت آفرین مردم به فرمان بزرگ مرد تاریخ حضرت آیت الله العظمی امام خمینی(ره) در جامعه اسلامی ایران احیا شد و آیت الله طالقانی ابوذر زمان نخستین امام جمعه تهران لقب گرفت و اولین نمازجمعه را اقامه کرد.

پیشینه نمازجمعه در اسلام/کنگره وحدت بخش

یآ ایّها الّذین آمنوآ اذا نودی للصّلوه من یوم الجمعه فاسعوا الی ذكر الله و ذروا البیع ذلكم خیر لكم ان كنتم تعلمون.
ای كسانی كه ایمان آورده‌اید! هنگامی كه برای نماز روز جمعه اذان گفته می‌شود به سوی ذكر خدا بشتابید، و خرید و فروش را رها كنید كه این برای شما بهتر است اگر می‌دانستید. « سوره‌ی جمعه ، آیه 9»

نبی اکرم(ص)همچنانکه می‌بینی یهودیان در روز شنبه تظاهر به زیور می‌کنند ظهر روزهای جمعه شما نیز زنان و فرزندانتان را جمع کنید و با خواندن دو رکعت نماز به خدا تقرب جوئید و خود را نزدیک خدا سازید ».

 نماز جمعه در اسلام

نماز جمعه از نظر اجتماعی سیاسی، یک کنگره عظیم هفتگی است که بعد از کنگره حج بزرگ‌ترین اجتماع اسلامی شمرده می‌شود. در حقیقت اسلام سه اجتماع بزرگ و مهم دارد : اجتماعات روزانه که در نماز جماعت‌ها حاصل می‌شود؛ اجتماعات هفتگی که در مراسم نماز جمعه بدست می‌آید و اجتماع حج که در کنار خانه خدا هرسال یکبار انجام می‌گیرد .

 16 ربیع‌الاول بنا بر برخی روایات نخستین نماز جمعه تاریخ اسلام توسط پیامبر اکرم (ص) پس از هجرت ایشان از مکه اقامه شد. حضرت محمد(ص) هنگام ظهر جمعه وقتی که به نزدیکی مدینه رسید، در محل قبیله‏ بنی‏‌سالم بن عوف که قُبا نام داشت، خطبه خواند و نماز جمعه را برپا کرد. به نقل راویان تاریخ، این نخستین نماز جمعه‏‌ای بود که در تاریخ اسلام خوانده شد. این موضوع حاکی از اهمیت فریضه‏ سیاسی - عبادی نماز جمعه است که پیامبر اسلام در اولین فرصت، آن را برگزار کرد. بعدها در محل برپایی اولین نماز جمعه‏ پیامبر، مسجدی ساخته شد که هم اکنون نیز موجود است .

شرح هجرت

پیامبر (ص) در راه هجرت به یثرب که پس از ورود ایشان «شهر پیامبر» یا «مدینة النبی» نامیده شد، در محله‌ای به نام قبا توقف کرد تا حضرت علی علیه‌السلام و حضرت فاطمه علیهاالسلام و تعدادی از مسلمانان به آن حضرت بپیوندند .

پیامبر (ص) که روز دوشنبه وارد محله قبا شده بود، تا روز پنج‌شنبه با مردم آن قبیله نمازگزارد و همراه آنان، نخستین مسجد اسلام را بنا نهادند. سپس روز جمعه، به سوی مدینه حرکت کرد و به انتظار مردم مدینه که مدت‌ها برای ورود رسول خدا (ص ) عاشقانه روزشماری می‌کردند، پایان داد. پیامبر در وادی «رانوناء» همراه مردم مدینه نخستین نماز جمعه را اقامه کرد و سپس به قبا بازگشت و هم چنان چشم به راه علی علیه السلام و فاطمه علیهاالسلام و دیگر پیروانش ماند. از آن پس تا پایان عمر شریف پیامبر، نماز جمعه برنامه هفتگی مسلمانان شد و مایه شکوه مسلمانان گردید .

کلام آغازین پیامبر در اولین نماز جمعه

پیامبر اکرم(ص) همواره نام خدا بر زبان داشت و همه کارها را با نام خدا شروع می‌کرد. آن حضرت در نخستین خطبه جمعه نیز به سپاس و ستایش خداوند لب گشود و سخن خود را چنین آغاز کرد: «سپاس و ستایش مخصوص خداست. او را سپاس و ستایش می‌گوییم و از او یاری و آمرزش و هدایت می‌خواهیم. به او ایمان داریم و هرگز کفر نمی‌ورزیم و با هر که به او کفر ورزد، در ستیزیم. گواهی می‌دهم که خدایی جز خدای یگانه نیست و او را شریکی نیست و گواهی می‌دهم که محمد، بنده و پیامبر اوست. او را با چراغ هدایت و دین حق، فروغ روشنگر و پند رسالت داد، به روزگاری که رشته پیامبری گسسته و آگاهی اندک بود و مردم در گمراهی به سر می‌بردند ».

بهترین سفارش پیامبر در نماز جمعه برای مردم تقوا

یکی از ارکان خطبه در نماز جمعه، سفارش به تقواست که در رأس همه ارزش‌های اخلاقی قرار دارد. تقوا، عامل کنترل و مایه استواری انسان‌هاست و آن‌ها را به سر منزل آرامش و جایگاه‌های وسیع و پناهگاه‌های محکم و منزلگاه‌هایی پرعزت می‌رساند .

حضرت پیامبر (ص) نیز در نخستین سخنرانی نماز جمعه خود، این مهم را به عنوان بهترین توصیه، بسیار پر اهمیت قلمداد کرد و فرمود: «من همه شما را به تقوا سفارش می‌کنم که بهترین توصیه هر مسلمان به مسلمان دیگر همین است که او را از جهان پسین انگیزه دهد و به تقوا امر کند. از خدا و هشدارهایی که در پیوند با خویشتن خویش به شما داده پروا کنید که هیچ نصیحت و یادآوری‌ای از این برتر نیست ». .

نیکی به دوستان

نیکی به دوستان، یکی از سفارش‌هایی است که پیامبر (ص) در نخستین خطبه نماز جمعه‌اش به آن اشاره کرد. بدون شک ثمره این کردار پسندیده، محبت، علاقه و همدلی میان مسلمانان است و قدرت و پیروزی سپاه اسلام را در هر زمینه‌ای در پی دارد .

 

پیامبر در ادامه خطبه خود فرمود: «نیکی کنید؛ چنان که خداوند با شما نیکی کرده است. با دشمنان خدا بستیزید و در راه خدا چنان که بایسته اوست، به جهاد برخیزید» و نیز فرمود: «هر که خدا و پیامبرش را فرمان برد، بالندگی یابد و هر که از آن دو نافرمانی کند، دچار گمراهی و افراط می‌شود و سرنوشتش گمراهی ژرفی خواهد بود ».

نماز جمعه از دیدگاه روایات

از امام رضا (ع) منقول است که فرمودند :

«اگر کسی بگوید گه چرا در نماز جمعه خطبه، مقرر شده است، در پاسخ گفته می‌شود، برای این‌که نماز جمعه محل اجتماع عموم مردم است و خداوند متعال خواسته است که بدین وسیله امام جمعه، سبب موعظه مردم شود و آنان را به اطاعت پروردگار تشویق کند و از معصیت بترساند و آنان را از خیر و ضررشان و از صلاح و فسادشان آگاه نماید »

حضرت امام جعفر صادق (ع)به نقل از پدر بزرگوارشان فرمودند :

«هر مسافری که به نماز جمعه حاضر شود و به جهت رغبت در امر نماز آن را بر پای دارد خداوند اجر و پاداش 100 جمعه مقیم را به او می‌دهد »

امام صادق (ع) فرمودند :

«در روز جمعه، سوره جمعه و منافقون را بخوان، زیراکه قرائت سوره‌های جمعه و منافقون در روز جمعه در نماز صبح و ظهر و عصر سنت و روش رسول الله (ص) است و سزاوار نیست که در روز جمعه، سوره‌ای غیر از این سوره در نماز خوانده شود .» 
آداب نماز جمعه
دو رکعت است و مثل نماز صبح مى باشد. این نماز داراى دو قنوت است . قنوت اول قبل از رکوع رکعت اول و قنوت دوم پس از رکوع رکعت دوم است . نماز جمعه داراى دو خطبه است که مانند اصل نماز، واجب بوده و باید توسط امام جمعه ایراد شود. بدون این دو خطبه ، نماز جمعه محقق نمى شود و واجب است دو خطبه را قبل از نماز جمعه بخواند.(۳۷۶)
آداب و مستحبات نماز جمعه عبارتند از:
 مستحب است که در هنگام خطبه نماز جمعه ، مردم ساکت باشند و از حرف زدن بپرهیزند، که صحبت کردن در وقت خطبه ها مکروه است .(۳۷۷)
 مستحب است که امام حمد و سوره را با صداى بلند بخواند.(۳۷۸)
 در رکعت اول بعد از حمد ((سوره جمعه )) و در رکعت دوم ، مستحب است که سوره ((منافقون )) خوانده شود.(۳۷۹)
 مستحب است که دو خطبه نماز جمعه ، در وقت ظهر خوانده شود.(۳۸۰)
 در خطبه اول مستحب است که حمد الهى ، به لفظ جلاله (اللّه ) باشد.(۳۸۱)
 مستحب است که در خطبه دوم ، امام جمعه پس از درود بر پیغمبر (صلى الله علیه و آله و سلم ) به ائمه معصومین نیز درود بفرستد و براى مومنین استغفار کند.(۳۸۲)
 مستحب است که خطبه هاى منسوب به امیرالمومنین (علیه السلام ) یا آنچه از ائمه معصومین علیهم السلام وارد شده انتخاب شود.(۳۸۳)
 شایسته است امام خطیب ، بلیغ باشد و به تناسب اوضاع و احوال سخن بگوید و عبارات فصیح و روان به کار برد. مصالح اسلام و مسلمین را تشخیص بدهد. چنان شجاع باشد که در راه خدا از ملامت و نکوهش ‍ احدى بیم به خود راه ندهد، از پرگویى و شوخى و بیهوده گویى بپرهیزد.(۳۸۴)
 مستحب است که امام خطیب در زمستان و تابستان ، عمامه داشته باشد.(۳۸۵)
 مستحب است که امام خطیب در زمستان و تابستان ، ردایى از برد یمنى یا (عدنى ) بپوشد و خود را بیاراید.(۳۸۶)
 مستحب است که امام خطیب ، تمیزترین لباس هاى خود را بپوشد و خود را خوش بو کند، به طورى که با وقار و سکینه باشد.(۳۸۷)- مستحب است که امام قبل از خطابه ، هنگامى که مؤ ذن اذان مى گوید او بر منبر نشسته باشد، تا اذان به پایان برسد.(۳۸۸)
 مستحب است که امام جمعه هنگام صعود به منبر خطابه ، روبروى مردم بایستد و سلام کند، مردم نیز با چهره هاى خود از او استقبال کنند.(۳۸۹)
 مستحب است که امام خطیب ، به چیزى از قبیل کمان و شمشیر (اسلحه ) و عصا تکیه کند.(۳۹۰)
۱۵ - مستحب است که مردم نیز خود را روبروى امام خطیب قرار دهند.(۳۹۱)
- مستحب است که امام خطیب در هنگام موعظه و سفارش به تقوا، صداى خود را چنان بلند نماید که همه حاضرین مواعظ او را بشنوند. در مجامع بزرگ نیز توسط بلندگوها به خطبه بپردازد تا تشویق و تحذیر و مسائل مهمه را به گوش همگان برساند.(۳۹۲)
 مستحب است که امام در حال خطبه ، سخنى غیر مربوط به خطبه ها نگوید.(۳۹۳)
 - مستحب است که امام و مستمعین در حال خطبه ، واجد طهارت کامل (که براى نماز معتبر است ) باشند.(۳۹۴)
 مستحب است که ماءمومین در حال خطبه ، روبروى امام بوده و بیش از مقدارى که در نماز مى توانند خود را از قبله منحرف کنند، رو بر نگردانند.(۳۹۵)
 احتیاط مستحب آن است که قبل از اقامه نماز جمعه مطمئن شوند مطمئن شوند که در کمتر از حد مقرر، نماز جمعه دیگرى قبل از آنها و یا مقارن آنها برگزار نشده و نمى شود.(۳۹۶) (حد مقرر یک فرسخ است ؛ نباید در فاصله اى کمتر از یک فرسخى آن نماز جمعه دیگرى منعقد شود).(۳۹۷)
 - مستحب است که امام جمعه از شبهات اجتناب کند.
 مستحب است که امام جمعه ، مواظب بر نمازهاى خود در وقتشان باشد.
 مستحب است که امام جمعه محرمات حتى مکروهات را ترک نماید.
 مستحب است که امام جمعه بر انجام اوامر الهى حتى مستحبات حریص باشد.
- مکروه است که خطیب در حال خطبه سخن دیگر غیر از خطبه بگوید.(۳۹۸)
- حرف زدن ماءمومین در هنگام ایراد خطبه ها مکروه است .(۳۹۹

نماز جمعه در ایران

نماز جمعه پس از پیروزی انقلاب همواره محلی برای هوشیاری و آگاهی بخشی به مردم و نیز مکانی برای تزکیه نفس و خشوع و خضوع در برابر ذات خداوندی بوده است.

"امروز طلیعه انجام این فریضه بزرگ الهی و این صف بزرگ جهاد و توحید (نمازجمعه) است" این جملات آیت الله طالقانی آغازگر همایش هفتگی مسلمین پس از سالها تعطیلی آن بود؛ آغازی که با ابتکاری زیبا در مهد علمی ایران دانشگاه تهران و توسط یکی از روحانیون پر سابقه نهضت رقم خورد، اگرچه امامت جمعه وی ? هفته بیش به طول نیانجامید و در ?? شهریور ????، او که به تعبیر امام زبان گویایی چون ابوذر داشت، دار فانی را وداع گفت. حضرت امام خمینی پس از ارتحال وی در حکم انتصاب امام جمعه جدید برای تهران چنین مرقوم فرمودند: " مرحوم مجاهد بزرگوار آقای طالقانی ، پس از عمری مجاهدت و پاسداری از اسلام ، به رحمت خداوند پیوست و ما را سوگوار کرد. تکلیف پاسداری از اسلام به عهده همه ماست ؛ و من شما را ... برای دژ محکمی که آن فقید سعید پاسدار آن بود انتخاب و منصوب نمودم. نماز جمعه - که نمایشی از قدرت سیاسی و اجتماعی اسلام است - باید هر چه شکوهمندتر و پر محتواتر اقامه شود. ملت ما گمان نکنند که نماز جمعه یک نماز عادی است ، امروز نماز جمعه با شکوهمندی که دارد ، برای نهضت کوتاه عمر ما یک پشتوانه محکم و در پیشبرد انقلاب اسلامی ما عامل موثر و بزرگی است.



نماز جمعه در نظر مراجع

نماز جمعه از نظر حضرات امام خمینی(ره)، آیت الله اراکی، آیت الله خامنه ای: واجب تخییری است

واز نظر حضرت آیت الله مکارم شیرازی: در زمان تشکیل حکومت اسلامی احتیاط در انجام نمازجمعه است اما رعایت این احتیاط لازم نیست.

واز نظر حضرت آیت الله شبیری زنجانی: در زمان غیبت حضرت علیه السلام خواندن نماز ظهر در وقتِ امکان حضور در نماز جمعه با شرایط معتبر، خلاف احتیاط است.

از مراجع عظام فعلی نظر کسی را که قائل به حرمت نماز جمعه باشد نیافتیم

حج فقرا
كسی خدمت رسول خدا ـ صلّی الله علیه و آله ـ آمد، عرض كرد یا رسول الله! من بارها آماده‌ حج شده‌ام اما توفیق نصیبم نشده فرمود:
علیك بالجمعه فانّها حجّ المساكین.
برتو باد به نماز جمعه كه حج مستمندان است. (اشاره به این كه بسیاری از بركات كنگره عظیم اسلامی حج در اجتماع نماز جمعه وجود دارد).


نماز جمعه در سراب

همزمان با احیای فریضه نمازجمعه در سراسر کشور مردم خداجوی سراب نیز از سال 1360نماز جمعه را برپا کردند.
حجت الاسلام والمسلمین سید کاظم حسینی میانجی نخستین امام جمعه سراب بود که در سال 60از آباده به سراب منتقل شد.وی حدود یکسال در امامت جمعه سراب حضور داشت و در آن موقع نمازجمعه در میدان توحید،و مدتی هم در تربیت بدنی(فضای باز)اقامه می شد و بعدها به مسجد جامع انتقال یافت.
اقای حسینی از امامت جمعه سراب کناره گرفت و با حکم امام امام جمعه خرم اباد شد وی در میان مردم به تقوی و صراحت لهجه و درستکاری معروف بود.(البته به زعم نگارنده حقیر)
بعدها در سال 1361 حجت الاسلام عباس کمالی از روحانیون خوشنام حوزه علمیه و اهل مرند به امامت جمعه سراب منصوب شد.
دوران امامت جمعه وی 20سال به دارازا کشید و هرچند که ابتدای امامت جمعه وی با آسیب دیدگی جدی پایش در تصادف هنگام بازگشت از دیدار با امام توامان شد اما علاقه وافر وی به مردم سراب عزم او را در ادامه مسیر ممکن ساخت.
اقای کمالی به سعه صدر،اخلاق نیکو و مردم داری شهره بود(البته بازهم به زعم نگارنده)
با انتصاب حجت الاسلام امیر رشتبری دو دهه امامت جمعه اقای کمالی در سراب پایان یافت و او نیز راه قمرا در پیش گرفت اقای کمالی هم اینک ساکن قم است.

حجت الاسلام رشتبری با نیروی سرشار جوانی در سراب سه سال به اقامه نماز پرداخت.

در دوران وی ساخت مصلای بزرگ سراب وارد فاز اجرایی شد.
 خلاقیت و نواوری را می توان دو خصیصه اصلی وی عنوان کرد. 
سرانجام با انتقال وی به خلخال دوران امامت جمعه حجت الاسلام علی اکبر اکرمی از 15 دی ماه سال 90 آغاز شد.

ساخت مصلای بزرگ و دفتر امام جمعه در سال های اخیر با جدییت ادامه داشته است.
اقای اکرمی به صراحت لهجه،بی پروایی در بیان مسائل شرعی و دینی،تعامل با مدیران،جانبداری از حقوق عمومی و روحیه پاسخگری و از همه مهمتر رسانه ای بودنش مشهور است.
در ضمن برای اولین بار در زمان وی نمازجمعه سراب در کل کشور عنوان نخست را کسب کرد و بی تعارف باید گفت که افزایش شمار مخاطبان نمازجمعه از زمان امدن اقای اکرمی بر هیچ کسی پوشیده نیست.


































,


کاسیو : بیگانه اگر مور بود فیلش کردیم
نظر شما
نام :
پست الکترونیکی :
نظر شما :